Dagblad BNdeStem 08-01-2024 door Florence Imandt
ETTEN-LEUR – Wanneer buren niet meer met elkaar kunnen praten zonder boos te worden, kan Buurtbemiddeling helpen. Coördinator Corné Hoefsmid traint vrijwilligers om oplopende emoties te temperen en feiten helder te krijgen. ,,De politie bellen emotioneert nog meer en lost in feite niks op.’’
Florence Imandt 08-01-24, 18:01
Dat hij werd geboren in een Bredase volkswijk is wel een pre, vindt Corné Hoefsmid (59). Voor iemand zoals hij dan toch, die als professional in de sociaal-maatschappelijke branche werkt. Een buurt overigens die in die jaren voor sommigen niet als gribuswijk bekend stond, eerder als een wijk waar iedereen elkaar kende en elkaar hielp als er stront aan de knikker was: soep brengen naar je zieke buren, bijvoorbeeld.
Natuurlijk waren er toen ook ruzies, maar die werden veelal bij een kop koffie of een pilsje uitgepraat. Tegenwoordig is de maatschappij anoniemer en individualistischer, de behoefte aan privacy werd groter en de lontjes steeds korter. Mensen ervaren meer overlast van elkaar en daar hebben woningbouwverenigingen en politie de handen soms vol aan. Waar Buurtbemiddeling in 2022 nog zeventig keer werd ingezet, rukten de negentien vrijwilligers in 2023 al 88 keer uit om gemoederen te bedaren. Niet alleen in Etten-Leur overigens, ook in Zundert komen ze incidenteel op verwijzing van de gemeente of de woningcorporatie.
Toen Hoefsmid zes jaar geleden coördinator werd, dacht hij dat hij veel klagers aan de lijn zou krijgen. ,,Dat is eigenlijk niet zo, mensen bellen ons omdat ze eruit willen komen. Bemiddelen is zoeken naar een gemeenschappelijk belang.”
Een voor de hand liggende vraag die u waarschijnlijk vaak wordt gesteld: waar bellen mensen over?
,,Heel veel geluidsoverlast. Vaak wonen die mensen in gehorige huizen van de woningbouwvereniging, maar er komen ook meldingen van mensen met een koopwoning. We zien duidelijk pieken in bepaalde buurten, maar die ga ik niet noemen. Dat stigmatiseert. Het gaat veelal om structurele geluidsoverlast: keiharde muziek, er zijn vaak luidruchtige feesten, er wordt tijdens ruzies hard gescholden en geschreeuwd of het zijn vaste ontmoetingsplekken voor vriendengroepen.”
Waarom bellen die mensen niet naar de politie?
,,Bij nachtelijke overlast gebeurt dat wel en dan is overlast ook vrij simpel vast te stellen, omdat je volgens de meeste Algemeen Plaatselijke Verordeningen na 22.00 uur geen meer mag lawaai maken. Maar het is toch vrij heftig om de politie te bellen, dat emotioneert nog meer en lost in feite niks op. Je staat dan als klager al achter.”
Hoe pakken jullie het bemiddelen aan?
,,Een beller doet zijn verhaal eerst bij mij, ik beman vijftien uur per week de telefoon van Buurtbemiddeling. Dat helpt vaak al met ontgiften van de hoogste emoties. Vervolgens zoek ik twee vrijwilligers die gaan luisteren bij de partij die aan de bel trekt. Daarna gaan ze met de ‘beklaagde’ praten (die daar meestal voor openstaat) en dan volgt een gezamenlijk gesprek op een neutrale plek. Het doel is om van hoge emoties naar een verstandige en verstandelijke oplossing gaan. Bijvoorbeeld: als jij een feestje wil geven, sein mij dan eerst even in. Of: kun je een uurtje vroeger of later op je tuba gaan spelen. Mensen moeten het uiteindelijk zélf doen. Bemiddelen is zoeken naar het gemeenschappelijke belang.”
Hoe bepaalt u welke vrijwilliger naar een bepaalde overlastsituatie gaat?
,,We hebben in Etten-Leur/Zundert een gezellig team van eigengereide mensen, het zijn verschillende typen mensen ook. De een is gestructureerd, de ander heel creatief of heeft een achtergrond als vluchteling. Dat laat ik allemaal meewegen. De overeenkomst is dat ze allemaal goed kunnen luisteren en bij willen dragen aan het verbeteren van een situatie.”
Is dat ook uw eigen drijfveer?
,,Ja. Verbetering in contact bereiken. Dat is de kern. Ik wil verbinden, uitwisselen, samenwerken.”
Waarom?
,,Dat heb ik van jongs af aan gehad, denk ik. Ik ben opgegroeid in Tuinzigt in Breda met een alleenstaande moeder in de bijstand. Ik wilde mezelf verbeteren, achterstandsgroepen emanciperen.”
Bent u daarom naar de Sociale Academie gegaan?
,,Ja, nou ja, eerst wilde ik het een jaar proberen, maar ik paste daar prima. Je wordt opgeleid om mensen te helpen die zonder steun niet verder kunnen. Mensen die een achterstand hebben. Naast coördinator Buurtbemiddeling (samenwerking Surplus, gemeente en Alwel), ben ik trouwens ook 21 uur maatschappelijk werker bij Surplus.”
Elk mens zo veel mogelijk met een open mind tegemoet treden, dat is de basis om contact te maken
Wat heb je nodig om dit werk te kunnen doen?
,,Interesse hebben in mensen, alle mensen: jong, oud, arm, rijk. Elk mens is anders en dat maakt het ook zo interessant. En je moet je kunnen inleven in anderen, waarbij je wél een gezonde afstand moet kunnen blijven houden tot je cliënt. Er komt veel ellende voorbij en als je er gevoelig voor bent, kan het hard bij je binnen komen. Maar het mooie is dat je soms het verschil kunt maken.”
Heeft u daar een voorbeeld van?
,,Ik ben vanuit de crisisdienst als maatschappelijk werker eens bij een man geweest die ze langs de snelweg hadden gevonden met een tuinslang aan de uitlaat. Ik heb geprobeerd contact te maken vanuit mijn eigen persoon in plaats vanuit mijn functie of opleiding. Het ging om iemand uit een criminele setting die onder meer met schulden worstelde en een relatiebreuk. Die man is uiteindelijk veilig terug kunnen keren in een nieuw leven. Ik ben met hem thuis post open gaan maken, naast hem gaan staan vanuit de gedachte ‘je bent oké’ en ‘jij hoort ook gewoon in deze samenleving’. Dat is de basis: elk mens zo veel mogelijk met een open mind tegemoet treden.”